ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ՝ ՆԱՄԱԿԱՆԻՇՆԵՐԻ ՈՒ ԲԱՑԻԿՆԵՐԻ ԼԵԶՎՈՎ
Հանրապետական ֆիլատելիստական ցուցահանդես նվիրված զբոսաշրջությանը Հայաստանում
Ստելա Ասրյան

ԲՊՀ Լրագրություն 4-րդ կուրս

2025 թվականի նոյեմբերի 27-30 Ֆիլատելիստների հայկական ասոցիացիայի նախաձեռնությամբ Երևանում անցկացվեց «Հանրապետական ֆիլատելիստական ցուցահանդես՝ նվիրված զբոսաշրջությանը Հայաստանում» միջոցառումը։ Ցուցահանդեսը համախմբել էր ֆիլատելիայի ոլորտի ներկայացուցիչներին ու հավաքորդներին՝ ներկայացնելու Հայաստանի պատմական, մշակութային և զբոսաշրջային բազմազանությունը ֆիլատելիստական նյութերի միջոցով։

Ցուցահանդեսին մասնակցում էին ասոցիացիայի 20 անդամներ՝ իրենց հավաքածուներով, որոնք բոլորն առնչվում էին հայկական ինքնությանը, մշակույթին ու պատմությանը։ Ներկայացված հավաքածուները ցույց էին տալիս, թե ինչպես կարող է ֆիլատելիան վերածվել մշակութային հիշողության պահպանման և տարածման հարթակի։

Ֆիլատելիստների հայկական ասոցիացիայի նախագահ Հովիկ Մուսայելյանը
Միջոցառման բացման արարողության ընթացքում խոսեց Ֆիլատելիստների հայկական ասոցիացիայի նախագահ Հովիկ Մուսայելյանը՝ ընդգծելով Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժը․
- Հայաստանը յուրօրինակ թանգարան է բաց երկնքի տակ և մշտապես պահանջված է աշխարհի տարբեր երկրներից ժամանող զբոսաշրջիկների համար։ Այս ցուցահանդեսի միջոցով մենք ցանկանում ենք Հայաստանի գրավչությունը ներկայացնել նաև ֆիլատելիայի լեզվով։
Նրա խոսքը մեկնարկ տվեց ցուցահանդեսի հիմնական գաղափարին՝ Հայաստանը ներկայացնել
որպես պատմություն ունեցող և բացահայտման
արժանի երկիր։
Ցուցահանդեսի թեմատիկ բազմազանությունը շարունակվեց մասնակիցների հավաքածուներով։ Մասնակիցներից Ռոբերտ Հակոբյանը ներկայացնում էր «Հայաստանի գինու, կոնյակի, գարեջրի և ոչ ալկոհոլային խմիչքների պիտակներ» հավաքածուն՝ անդրադառնալով ֆիլատելիայի հաղորդակցական ուժին։
- Ֆիլատելիստական ցուցահանդեսները ազգի մշակույթն ու պատմությունը ներկայացնելու ամենահեշտ միջոցներից են։ Հնարավոր է ամբողջ մշակույթը տեղավորել մի փոքր պայուսակում, իսկ բացիկներն ու նամականիշները դառնում են տվյալ երկրի ճանաչման միջոց արտերկրում,– նշեց նա։
Նրա հավաքածուն ընդգծում էր հայկական արտադրության և ավանդույթների տեղը ազգային ինքնության ձևավորման մեջ։

Հավաքածուների շարքում առանձնանում էր նաև ցուցահանդեսի միակ կին մասնակցի՝ Դալյա Տաուրինսկայտեի ներկայացրած «Հայաստանի Կարմիր գրքի սնկերը» թեմատիկ հավաքածուն։ Այն ընդգրկում էր Հայաստանում Կարմիր գրքում գրանցված սնկերին նվիրված գրեթե բոլոր ֆիլատելիստական նյութերը։
Դալյանի խոսքով՝ ֆիլատելիստական ցուցահանդեսները ոչ միայն ցուցադրում են նյութեր, այլև կրթական նշանակություն ունեն՝ հնարավորություն տալով մարդկանց ճանաչել բնությունը, անցյալը և դրա պահպանման կարևորությունը։ Նրա հավաքածուն ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ ֆիլատելիան կարող է խոսել նաև էկոլոգիայի և բնապահպանության լեզվով։

Ֆիլատելիայի պատմական ուղղվածությունը ներկայացնում էր Գևորգ Մուղալյանը՝ «Դրամագիտությունը և ֆինանսական համակարգերը» հավաքածուով։ Թեման ընդգրկում էր ամենավաղ արխաիկ շրջանի դրամները, հելլենիստական, միջնադարյան և տարբեր ժամանակաշրջանների դրամական նմուշներ։
Նա ֆիլատելիստական ցուցահանդեսներին մասնակցում է 1986 թվականից և իր փորձով նշեց, որ այս ոլորտը պահանջում է մեծ համբերություն և շարունակական աշխատանք։ Նրա խոսքով՝ նամականիշներն ու դրամները շրջում են աշխարհով մեկ՝ Հայաստանի մշակութային ժառանգությունը հասցնելով աշխարհի տարբեր անկյուններ։
Միջոցառման ընթացքում կատարվեց նաև հատուկ դրոշմակով բացիկի մարում՝ նվիրված Հանրապետական ֆիլատելիստական ցուցահանդեսին։ Բացիկի աջ հատվածում պատկերված էր Ֆիլատելիստների հայկական ասոցիացիայի լոգոտիպը, իսկ ձախ հատվածում՝ Սևանավանքը, Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության շենքը և Գառնու տաճարը։ Բացիկի վրա տեղ էին գտել նաև «ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ՖԻԼԱՏԵԼԻՍՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱՀԱՆԴԵՍ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅԱՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ» և «ԵՐԵՎԱՆ 27–30.11.2025» գրառումները՝ հայերեն և անգլերեն լեզուներով։
Բացիկի մարման արարողությունն իրականացրին Հայաստանի Հանրապետության բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության փոստի բաժնի պետ Ծովինար Գալստյանը, «Հայփոստ» ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն Շուշան Ալեքսանյանը, Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Զարուհի Հայրապետյանը, Տեղեկատվական և հաղորդակցության տեխնոլոգիաների գործատուների միության նախագահ, «Յունիքոմփ» ընկերության գլխավոր տնօրեն Արմեն Բալդրյանը և Ֆիլատելիստների հայկական ասոցիացիայի նախագահ Հովիկ Մուսայելյանը։ Բացիկի դիզայնի հեղինակը Դավիթ Դովլաթյանն է։
Ցուցահանդեսին ներկայացված էին նաև «Սաղարթ» արվեստանոց-բրենդի մի շարք ստեղծագործություններ, իսկ նոյեմբերի 30-ին՝ ցուցահանդեսի փակման արարողության ժամանակ, տեղի ունեցավ «Սաղարթ»-ի ստեղծագործություններով ձևավորված փոստային բացիկի մարման արարողությունը։
«Սաղարթ»-ի հիմնադիր Արմենուհի Սաղդասարյանը, անդրադառնալով միջոցառմանը, նշեց․
-Մեծ պատիվ է նման արարողությանը մասնակցելը։ Այս բացիկը ոչ միայն արվեստի մասին է, այլև մեր ինքնության։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է մի փոքր թղթի վրա տեղավորվել ամբողջ երկրի մշակույթն ու պատմությունը։
Նրա խոսքով՝ «Սաղարթ»-ի ստեղծագործությունները յուրահատուկ կերպով արտահայտում են հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգությունը՝ դառնալով կենդանի խորհրդանիշներ։


Ցուցահանդեսի փակման արարողության ընթացքում ամփոփվեց միջոցառման ողջ ընթացքը, որի շրջանակում բոլոր մասնակիցները պարգևատրվեցին դիպլոմներով և մեդալներով՝ ֆիլատելիայի զարգացման, ոլորտի հանրահռչակման և հայկական մշակույթի ու պատմական ժառանգության պահպանման ու տարածման գործում ունեցած նշանակալի ներդրման համար։
Կարելի է նշել, որ Հանրապետական ֆիլատելիստական ցուցահանդեսը ևս մեկ անգամ ընդգծում է ֆիլատելիայի դերը ոչ միայն որպես հավաքչական ոլորտ, այլև որպես կարևոր մշակութային կամուրջ, որի միջոցով Հայաստանը ներկայանում է աշխարհին՝ իր հարուստ պատմությամբ, բազմաշերտ մշակույթով, ազգային արժեքներով և ինքնությամբ։ Նամականիշներն ու ֆիլատելիստական նյութերը վերածվում են յուրատեսակ պատմիչների, որոնք սահմաններից դուրս փոխանցում են Հայաստանի անցյալը, ներկան և ստեղծագործական ոգին՝ ամրապնդելով երկրի մշակութային ներկայությունը միջազգային հարթակներում և խթանելով հետաքրքրությունը Հայաստանի նկատմամբ։