2027 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանը պատրաստվում է անցնել պլաստիկի օգտագործման լուրջ սահմանափակումների: Կառավարությունը նոյեմբերի 14-ի նիստում հաստատել է Շրջակա միջավայրի նախարարության նախաձեռնած օրենսդրական փաթեթը, որով արգելվելու է պոլիէթիլենային տոպրակների և պարկերի վաճառքն ու օգտագործումը առևտրի, սննդի, շրջիկ առևտրի կետերում և տոնավաճառներում։ Սահմանափակումը վերաբերում է նաև 50 միկրոնից բարձր հաստությամբ տոպրակներին, որոնք մինչ այժմ լայնորեն կիրառվում էին որպես «ամուր» և բազմակողմանի օգտագործվող փաթեթավորում։
Թույլատվություն կտրվի միայն կշռափաթեթավորման համար նախատեսված բարակ տոպրակներին և երկրորդային հումքով արտադրված աղբի պարկերին։
Արգելքը ազդելու է նաև մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ սպասքի և խմելու ձողիկների վրա,բացառություն` միայն այն տարաների համար, որոնք անհրաժեշտ են կշռափաթեթավորման գործընթացում։
Փոխարենը, նախարարությունը Քաղաքացիներին և տնտեսվարողներին առաջարկում է շրջակա միջավայրի համար անվտանգ այլընտրանքներ՝ կտորե, թղթե պայուսակներ, ինչպես նաև թղթից, փայտից կամ փայլաթիթեղից պատրաստված սպասք։
Շրջակա միջավայրի նախարար Համբարձում Մաթևոսյանը շեշտում է՝ ծրագրի նպատակը մեկն է՝ առողջ միջավայրի և պատասխանատու տնտեսության ձևավորումը։
«Մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկի սահմանափակումը ոչ միայն բնապահպանական, այլև քաղաքական, տնտեսական ու առողջապահական նշանակություն ունի։ Այն համահունչ է համընդհանուր առողջապահական ապահովագրությանտրամաբանությանը, քանի որ առողջ հասարակություն հնարավոր չէ առանց մաքուր շրջակա միջավայրի։ Այս քայլով ևս մեկ անգամ մեր երկիրը ներկայացնելու ենք որպես պատասխանատու և կայուն զարգացման սկզբունքներին հավատարիմ պետություն, որն էլ հզոր ազդակ է միջազգային հանրությանը՝ Հայաստանում անցկացվելիք COP 17 միջազգային համաժողովի նախաշեմին»:
Այս որոշումը մեծ հավանության է արժանացել ինչպես մասնագետների, այնպես էլ հասարակական կազմակերպությունների կողմից։
Բնապահպան Արթուր Սարգսյանը նշում է, որ այս որոշումը ոչ միայն բնապահպանական, այլև առողջապահական նշանակություն ունի։
«Միկրոպլաստիկի կուտակումը վտանգում է թե՛կենդանական աշխարհը, թե՛ մարդկանց առողջությունը։ Պլաստիկի սահմանափակումն ուղղակիորեն նշանակում է՝ նվազեցնել հիվանդացության ռիսկերը։ Սա քայլ է՝ առողջ հասարակություն ձևավորելու ուղղությամբ, և բնապահպանությունն ու առողջապահությունը այստեղ գործում են մի ամբողջական համակարգում»։
Թեպետ այս քայլը բնապահպանական տեսանկյունից համարվում է դրական, այնուամենայնիվ կարող է խոչընդոտել բիզնեսի բնականոն զարգացմանը։
Ներկայումս Հայաստանում գործում է շուրջ 20 պլաստիկե իրեր արտադրող գործարաններ, որոնց հետագա գործունեությունը օրենքի ընդունումից հետո վտանգված է: Իսկ թե ինչ են կարծում այս թեմայի վերաբերյալ արտադրողները հայտնի չէ:
Սրան զուգահեռ՝ առողջապահության նախարարության տեղակալ Լևոն Հակոբյանը նշում է, որ շրջակա միջավայրի մաքրության մակարդակը անմիջականորեն կապ ունի բնակչության առողջության հետ։
«Մեկանգամյա պլաստիկը ոչ միայն տարածքային աղտոտման պատճառ է դառնում, այլև անտեսանելի վտանգ՝ սննդի շղթա ներթափանցող միկրոպլաստիկի տեսքով։ Այդ պատճառով ծրագիրը դիտվում է որպես համակողմանի բարեփոխում, որի հիմքում ընկած է հանրային առողջության պաշտպանությունը»։
Խախտումների դեպքում տնտեսվարողները նախ կստանան զգուշացում, իսկ կրկնության դեպքում կտուգանվեն 100.000–150.000 դրամով ։Վերահսկողությունն իրականացնելու են Շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմինը և համայնքային կառավարման կոմիտեն:
Նախաձեռնությունը Հայաստանի համարշրջադարձային քայլ է։ Այն միաժամանակ կնվազեցնի պոլիէթիլենային թափոնների ծավալները և կբարելավի շրջակա միջավայրի կայունությունը:
Չնայած անցումային դժվարություններին՝ կառավարությունը վստահեցնում է՝ Հայաստանը ստանալու է մաքուր քաղաքներ, առողջ բնակչություն և երկարաժամկետ կայուն տնտեսական զարգացում: