«Երեխաները կիբերբուլինգի էպիկենտրոնում. որտեղ է անցնում էթիկական սահմանը»
Ուսանող՝ Էմիլիա Արշակյան
Գիտական ղեկավար՝ Ռուզան Գիշյան
Գիտական ղեկավար՝ Ռուզան Գիշյան
*Լուսանկարը գեներացված է արհեստական բանականության միջոցով
Նա մնաց մենակ, մնաց առանց աջակցության.
Ալլան (անունը փոխված է) 17 տարեկան էր՝ դեռ դպրոցական, դեռ նոր էր ձևավորելու իր կյանքն ու ապագան։ Աղջիկը սիրում էր իր համադասարանցի մի տղայի, որի համար պատրաստ էր գրեթե ամեն ինչի՝ բացի իր սահմանները անցնելուց։ Տղան հաճախ էր կրկնում, որ եթե իսկապես սիրում է իրեն, պիտի անկողին կիսի հետը։ Աղջիկը մեծացել էր պահպանողական ընտանիքում և կտրականապես հրաժարվում էր, բայց փորձում էր ամեն ինչով հաճելի լինել նրան՝ մտածելով, թե այդպես կպահի իր սերը։
Մի օր, երբ նրանք միասին համբուրվում էին, տղան իրեն ավել ազատություն թույլ տվեց։ Աղջիկը վախեցավ, ետ քաշվեց ու լացելով հեռացավ։ Նա զգաց, որ կարող է կորցնել սիրելիին և վախից ու անորոշությունից դրդված՝ որոշեց ուրիշ կերպ «բավարարել» նրան․ իր կամքով ուղարկեց կիսամերկ լուսանկարներ՝ կարծելով, թե դա կփոխի ինչ-որ բան, սակայն տղայի արձագանքը սառն էր․ նրա համար այդ նկարներում ոչինչ հետաքրքիր չկար, նույնիսկ ասել էր, որ ինքը չէր էլ խնդրել նման բան։
Աղջիկը խորապես վիրավորվեց, բայց ամենացավալին դեռ առջևում էր։ Տղան սկսեց սպառնալ, որ կհրապարակի այդ լուսանկարները, եթե չանի տղայի կամքով։ Աղջիկը հայտնվեց փակուղում՝ առանց որևէ ապահովության։ Մի օր այդ նկարները պատահաբար նկատեց դպրոցի ուսուցիչներից մեկը տղայի մոտ և առանց որևէ բացատրություն լսելու՝ փոխանցեց տնօրենին։ Տնօրենը կանչեց աղջկա մորը և ցույց տվեց լուսանկարները։
Մոր արձագանքը բավականին կտրուկ և սուր էր։ Նա ոչ միայն չփորձեց հասկանալ իր երեխային, այլև պատժեց նրան՝ ծեծելով և դպրոցից հեռացնելով։ Աղջիկը այդպես էլ չավարտեց դպրոցը, չստացավ իր ատեստատը, չունեցավ բարձրագույն կրթություն։ Հաջորդ ամիսներին նրան փակել էին տանը՝ զրկելով արտաքին աշխարհի հետ կապից։
Նա մնաց մենակ, մնաց առանց աջակցության, առանց վստահության, առանց անվտանգության։ Սիրո փոխարեն ստացավ սպառնալիքներ, իսկ օգնության փոխարեն դատապարտվեց ծնողների կողմից։
Մի օր, երբ նրանք միասին համբուրվում էին, տղան իրեն ավել ազատություն թույլ տվեց։ Աղջիկը վախեցավ, ետ քաշվեց ու լացելով հեռացավ։ Նա զգաց, որ կարող է կորցնել սիրելիին և վախից ու անորոշությունից դրդված՝ որոշեց ուրիշ կերպ «բավարարել» նրան․ իր կամքով ուղարկեց կիսամերկ լուսանկարներ՝ կարծելով, թե դա կփոխի ինչ-որ բան, սակայն տղայի արձագանքը սառն էր․ նրա համար այդ նկարներում ոչինչ հետաքրքիր չկար, նույնիսկ ասել էր, որ ինքը չէր էլ խնդրել նման բան։
Աղջիկը խորապես վիրավորվեց, բայց ամենացավալին դեռ առջևում էր։ Տղան սկսեց սպառնալ, որ կհրապարակի այդ լուսանկարները, եթե չանի տղայի կամքով։ Աղջիկը հայտնվեց փակուղում՝ առանց որևէ ապահովության։ Մի օր այդ նկարները պատահաբար նկատեց դպրոցի ուսուցիչներից մեկը տղայի մոտ և առանց որևէ բացատրություն լսելու՝ փոխանցեց տնօրենին։ Տնօրենը կանչեց աղջկա մորը և ցույց տվեց լուսանկարները։
Մոր արձագանքը բավականին կտրուկ և սուր էր։ Նա ոչ միայն չփորձեց հասկանալ իր երեխային, այլև պատժեց նրան՝ ծեծելով և դպրոցից հեռացնելով։ Աղջիկը այդպես էլ չավարտեց դպրոցը, չստացավ իր ատեստատը, չունեցավ բարձրագույն կրթություն։ Հաջորդ ամիսներին նրան փակել էին տանը՝ զրկելով արտաքին աշխարհի հետ կապից։
Նա մնաց մենակ, մնաց առանց աջակցության, առանց վստահության, առանց անվտանգության։ Սիրո փոխարեն ստացավ սպառնալիքներ, իսկ օգնության փոխարեն դատապարտվեց ծնողների կողմից։
Երեխան ինքնուրույն ընտրություն չի կատարում ծնողի կամ բլոգերի կոնտենտում հայտնվելու հարցում, մինչդեռ թվային միջավայրի հնարավոր ռիսկերը և վտանգները շատ են և սոցցանցերուն առկա բացասական մեկնաբանությունները կարող են ազդեցություն ունենալ երեխայի հոգեվիճակի վրա:
Էլինա Պետրոսյան
Հոգեբան
Էլինա Պետրոսյան
Հոգեբան
Էլինա Պետրոսյան
Հոգեբան
Հոգեբան
Սամվել Մարտիրոսյան
Մեդիափորձագետ
Մեդիափորձագետ
Մեդիափորձագետը նաև ընդգծել է, որ խնդրի խորացման պատճառներից մեկն այն է, որ Հայաստանում այս թեման դեռևս բավարար չափով չի քննարկվում:
Առցանց հարցման արդյունքում մասնակիցների ճնշող մեծամասնությունը ակտիվ օգտվում է սոցիալական ցանցերից, այն դարձնելով տեղեկատվության տարածման հիմնական հարթակ, որն էլ մեծացնում է անձնական տվյալների հրապարակման հետ կապված ռիսկերը։ Այս տվյալները փաստում են, որ թեև հասարակության մեծ մասը գիտակցում է խնդրի առկայությունը, այնուամենայնիվ առկա է իրազեկվածության և պատասխանատվության զգացման ոչ լիարժեք մակարդակ։
«Էթիկական նորմերը բավականին հաճախ են խախտվում երեխայի անձնական տվյալների, լուսանկարների հրապարակումից սկսած, որն ուղիղ կապ ունի երեխայի արժանապատվության հետ։
Չափահաս տարիքում երեխան կարող է չցանկանալ իդենտիֆիկացվել այդ լուսանկարի հետ, և երեխային վերաբերող ցանկացած ինֆորմացիա հրապարակելիս պետք է հաշվի առնել, որ համացանցը չի մոռանում, այլ տարիներ շարունակ պահպանում է ինֆորմացիան և կարող է դառնալ բուլինգի պատճառ։»
Չափահաս տարիքում երեխան կարող է չցանկանալ իդենտիֆիկացվել այդ լուսանկարի հետ, և երեխային վերաբերող ցանկացած ինֆորմացիա հրապարակելիս պետք է հաշվի առնել, որ համացանցը չի մոռանում, այլ տարիներ շարունակ պահպանում է ինֆորմացիան և կարող է դառնալ բուլինգի պատճառ։»
Զառա Ղազարյան
Բլոգեր - Լրագրող
Մեծ լսարան ունեցող բլոգերները հաճախ ձևավորում են հասարակական կարծրատիպեր և վարքային մոդելներ։ Սակայն երբեմն նկատվում է հակասություն խոսքի և վարքի միջև, երբ երեխաների անձնական կյանքի պաշտպանությունը քարոզող անձինք իրենք են խախտում այդ սահմանները։
Թերեզա Փանչոյան
Հարցազրույց
Թերեզա Փանչոյան
Հարցազրույց
Ըստ Յունիսեֆի կազմած արձանագրության Հայաստանում համացանցից օգտվող 12–17 տարեկան երեխաների 5 %-ը վերջին մեկ տարվա ընթացքում ենթարկվել է տեխնոլոգիաների կիրառմամբ իրականացվող սեռական ոտնձգության և բռնության, դեպքերի 71 %-ը տեղի է ունեցել բացառապես առցանց միջավայրում՝ սոցիալական մեդիա հարթակների կամ առցանց խաղային հարթակների միջոցով։ Ամենատարածված դրսևորումներից է եղել սեռական բնույթի պատկերների անցանկալի ցուցադրումը։
The Guardian-ը հայտնում է՝ 2026 թվականի մարտի 5-ին Meta-ի գործադիր տնօրեն Մարկ Ցուկենբերգը, որը Նյու Մեքսիկոյում կայացած դատավարության ժամանակ հարցաքննվել է երեխաների անվտանգության վերաբերյալ խնդիրների շրջանակում, իր տված ցուցմունքում ասում է, որ
երեխաներին հասցվող վնասները, ինչպիսիք են սեռական շահագործումը և հոգեկան առողջությանը վնասումը անխուսափելի են Meta-ի հարթակներում:
երեխաներին հասցվող վնասները, ինչպիսիք են սեռական շահագործումը և հոգեկան առողջությանը վնասումը անխուսափելի են Meta-ի հարթակներում:
«Ես պարզապես կարծում եմ, որ եթե մենք սպասարկում ենք միլիարդավոր մարդկանց, ցավալի իրականությունն այն է, որ նրանց շատ փոքր տոկոսը հանցագործներ են լինելու, և մենք պետք է հնարավորինս աշխատենք այդ գործունեությունը կանխելու համար», - ասել է Ցուկերբերգը:
Մարկ Ցուկերբերգ
Meta-ի գործադիր տնօրեն
Meta-ի գործադիր տնօրեն
Our Services
Help your client to make a decision: come up with an argument to work with you
- First serviceDescribe your service and explain what does the client get in return. Add some details about what’s included in the service and what the client gains.
- Second serviceDescribe your service and explain what does the client get in return. Add some details about what’s included in the service and what the client gains.
- Third serviceDescribe your service and explain what does the client get in return. Add some details about what’s included in the service and what the client gains.
- Fourth serviceDescribe your service and explain what does the client get in return. Add some details about what’s included in the service and what the client gains.
- Fifth serviceDescribe your service and explain what does the client get in return. Add some details about what’s included in the service and what the client gains.
- Sixth serviceDescribe your service and explain what does the client get in return. Add some details about what’s included in the service and what the client gains.
Contact form title
Insert the contact form fields and indicate how to fill them, so the client can make an order or get in touch with you
By clicking the button, you agree to our Terms of Service
Contacts
Phone: +1-234-567-890
Email: hello@firm.com
Email: hello@firm.com
Add your company address here
All text, photo, and video materials belong to their owners and are for demonstration purposes only. Please do not use them in commercial projects.