Անշարժ թվեր, շարժվող գներ․
Հայաստանի բնակարանային շուկայի փոփոխությունները
Անշարժ թվեր, շարժվող գներ․
Հայաստանի բնակարանային շուկայի փոփոխությունները
Դիպլոմային աշխատանքի ղեկավար՝ Կարինե Ասատրյան
Վարձակալության շուկայում հաճախ հանդիպող խնդիրներից է նաև նախնական բարձր վճարումների պահանջը։ Բնակարան տեղափոխվելու համար վարձակալը սովորաբար պետք է միանգամից վճարի առաջին ամսվա վարձավճարը և դեպոզիտային գումարը, որը հաճախ հավասար է ևս մեկ ամսվա վճարին։ Եթե բնակարանը գտնվել է անշարժ գույքի գործակալության միջոցով, դրան գումարվում է նաև միջնորդավճարը։ Արդյունքում բնակարան վարձակալելու համար անհրաժեշտ նախնական գումարը երբեմն հասնում է մի քանի հարյուր հազար դրամի։
Ստորև ներկայացված տեսանյութի հերոսը բնակարան որոնելիս բախվել է նմանատիպ դժվարությունների։ Նրա խոսքով՝ փոքր երեխաներ ունենալու պատճառով մի շարք տանտերեր հրաժարվել են բնակարանը տրամադրել իրենց ընտանիքին։ Անվտանգության նկատառումներից ելնելով՝ հերոսը նախընտրել է հանդես գալ առանց անունը հրապարակելու։
Դրա արդյունքները ցույց են տալիս, որ շուկայում տուն վարձողների և գնողների մասնաբաժինները գրեթե հավասար են։ Ընդ որում՝ երկու խմբի համար էլ գլխավոր մարտահրավերը բարձր գներն ու սեփական պահանջներին համապատասխան տարբերակ գտնելու դժվարությունն է։
Բնակարան ձեռք բերելիս հարցվածների մեծամասնության համար վճռորոշ գործոնը գինն է։ Երկրորդ կարևորագույն չափանիշը բնակարանի վերանորոգված վիճակն է. սա փաստում է, որ գնորդների համար ֆինանսական հասանելիությունից բացի սկզբունքային է նաև հավելյալ ծախսերից ու տեղափոխության ձգձգումներից խուսափելը։
Ստորև ներկայացված ինֆոգրաֆիկան պատկերում է հարցման մասնակիցների հիմնական մտահոգություններն ու նախապատվությունները։
Աղբյուր՝ ՀՀ Կադաստրի կոմիտեի պաշտոնական կայք
Հետպատերազմյան վերականգնում
2021 թ.
Շուկան թևակոխեց հետպատերազմյան և հետհամավարակային վերականգնման փուլ։ Աստիճանաբար ակտիվացավ նախորդ շրջանում կուտակված պահանջարկը։
Ռուսական ներհոսքի բումը
2022 թ.
Ռուս-ուկրաինական պատերազմով պայմանավորված՝ Հայաստան տեղափոխված քաղաքացիների մեծ ներհոսք գրանցվեց։ Բնակարանների գնման և հատկապես վարձակալության շուկաներում արձանագրվեց կտրուկ ակտիվացում ու գների թռիչք։
Մարդասիրական ճգնաժամ և գերպահանջարկ
2023 թ.
Արցախից բռնի տեղահանված հայրենակիցների ժամանումով վարձակալության շուկան հայտնվեց գերպահանջարկի փուլում։ Միջին և բարձր սեգմենտում ազատ տարբերակ գտնելը ծայրահեղ բարդացավ, իսկ գները հաճախ հասնում էին 200,000–300,000 դրամի։
Կայունացում և նորակառույցների ակտիվացում
2024 թ.
Ռուսական ներհոսքի նվազման ֆոնին վարձակալության շուկան որոշակիորեն կայունացավ։ Փոխարենը՝ շուկայի հիմնական շարժիչ ուժը դարձավ նորակառույց բնակարանների հատվածը։
Հարաբերական հավասարակշռություն
2025 թ.
Շուկան հասել է հարաբերական հավասարակշռության. պահանջարկն ու առաջարկը մոտենում են իրար։
2025 թվականից նկատվում է առաջնային և երկրորդային շուկաների միջև մրցակցություն, որտեղ երկրորդային բնակֆոնդը հաճախ ավելի խոցելի է։
Ընդհանուր առմամբ Երևանը շարունակում է մնալ ամենապահանջված շուկան, սակայն օդի աղտոտվածության և կյանքի որակի այլ գործոնների պատճառով աճում է նաև մարզերում բնակարան ձեռք բերելու հետաքրքրությունը։
REAL ESTATE GALLERY EVN
Նախաձեռնության նպատակներից է բարձրացնել ոլորտի թափանցիկությունը, սահմանել միասնական մասնագիտական չափանիշներ և վերահսկելի դարձնել միջնորդական ծառայությունների իրականացումը։
Եթե նախաձեռնությունը կյանքի կոչվի, այն կարող է ազդել անշարժ գույքի շուկայի կառուցվածքի վրա՝ ձևավորելով ավելի հստակ կանոններ գործակալությունների գործունեության համար։
Հայաստանի բնակարանային շուկան վերջին տարիներին անցել է մի շարք փուլերով՝ համավարակից հետո վերականգնումից մինչև միգրացիոն հոսքերի ազդեցությամբ ձևավորված կտրուկ փոփոխություններ։Թե՛ վարձակալության, թե՛ գնման շուկայում արձանագրված միտումները ցույց են տալիս, որ գները և պահանջարկը մշտապես փոխազդում են տարբեր տնտեսական և սոցիալական գործոնների հետ։
Չնայած պաշտոնական տվյալներին, մասնագիտական գնահատականներին և քաղաքացիների փորձառություններին՝ բնակարանային շուկան շարունակում է մնալ անկանխատեսելի և արագ փոփոխվող ոլորտ։
Այստեղ յուրաքանչյուր թիվ ունի իր պատմությունը, իսկ յուրաքանչյուր բնակարանային գործարքի հետևում՝ իրական մարդիկ և նրանց որոշումները։Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան շարունակում է շարժվել՝ փոխելով ոչ միայն քաղաքային միջավայրը, այլև մարդկանց առօրյա կյանքը։