Ֆինանսական կրթությունը՝ անվտանգ և պատասխանատու կյանքի հիմք
Ֆինանսական ծառայություններից օգտվելը դարձել է առօրյա կյանքի մաս․ մենք վճարում ենք քարտերով, գնումներ կատարում առցանց, օգտվում բանկային հավելվածներից և վարկեր վերցնում։ Սակայն ֆինանսական ծառայությունների հասանելիությունը միշտ չէ, որ ուղեկցվում է անհրաժեշտ գիտելիքներով։
Ֆինանսական գրագիտությունն օգնում է կառավարել եկամուտներն ու ծախսերը, հասկանալ վարկերի պայմանները, պաշտպանել անձնական տվյալները և կայացնել տեղեկացված որոշումներ։
Ի՞նչ գիտեն երիտասարդները ֆինանսների մասին
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ից հոկտեմբերի 8-ը անցկացրել եմ հարցում՝ ուսումնասիրելու երիտասարդների ֆինանսական գիտելիքները, սովորությունները և կրթական կարիքները։ Հարցմանը մասնակցել է 62 մարդ։
  • 77%
    Նշել է, որ դպրոցում կամ համալսարանում ֆինանսական կրթություն չի ստացել
  • 84%
    ֆինանսական գրագիտության կարևորությունը գնահատել է 4 կամ 5 միավորով՝ 5-ից

  • 73%
    Ցանկանում է ավելի լավ սովորել բյուջեի և ծախսերի կառավարումը
  • 71%
    Նախընտրում է ինտերակտիվ աշխատարաններ և իրական իրավիճակների վերլուծություն
Ի՞նչ են հուշում պատասխանները
Հարցման մասնակիցների պատասխանները ցույց են տալիս, որ ֆինանսական կրթության կարիք կա ոչ միայն տեսական գիտելիքների, այլև գործնական հմտությունների առումով։ Բյուջեի կառավարումը և իրական իրավիճակների վերլուծությունը կարող են ֆինանսական կրթությունն ավելի կիրառելի դարձնել։
Երբ ուրիշի անունով վարկ են ձևակերպում
2025 թվականի ապրիլի 7-ին Երևանում տեղի է ունեցել բողոքի ակցիա՝ քաղաքացիների անուններով ենթադրաբար ապօրինի ձևակերպված վարկերի հարցով։ ARKA-ի հրապարակման համաձայն՝ «Հանրային վերահսկողություն» ՀԿ ղեկավար Մհեր Կարագյոզյանը հայտնել էր, որ կազմակերպությանն այս խնդրով դիմել է ավելի քան 200 քաղաքացի։
Աղբյուր՝ ARKA / ArmBanks, 07.04.2025
Ի՞նչ է արձանագրել ոստիկանությունը
Իմ՝ 2026 թվականի սեպտեմբերի 17-ի հարցմանն ի պատասխան՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությունը տրամադրել է ֆինանսական խարդախությունների վերաբերյալ 2024 և 2025 թվականների տվյալները։
  • 2024 թվական
    1,321
    գրանցված դեպք
  • 2025 թվական
    1,143
    գրանցված դեպք
  • 1,035
    հարուցված քրեական վարույթ
  • 758
    հարուցված քրեական վարույթ
Ի՞նչ է փոխվել մեկ տարվա ընթացքում
Թեև երկու ցուցանիշն էլ նվազել է, միայն այս թվերով հնարավոր չէ եզրակացնել, որ խնդիրը լուծված է։ Ոստիկանությունը նաև նշել է, որ տուժող ճանաչված անձանց ընդհանուր թվի վերաբերյալ տվյալներ չի վարում, քանի որ այդ որոշումը կայացվում է նախաքննության ընթացքում։
  • -277
    Հարուցված վարույթներ
  • -178
    Գրանցված դեպքեր
Աղբյուր՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պաշտոնական պատասխան, 02.10.2026, N 110/28/311338-26։
Ֆինանսական կրթությունը պետք է հասցնի փոփոխությունների արագությանը
Արաքս Մանուչարյանը՝ ՀՀ Կենտրոնական բանկի ֆինանսական կրթման և ներառման բաժնի պետը, հարցազրույցում անդրադառնում է անկանխիկ վճարումների առավելություններին, դրանց ռիսկերին և ֆինանսական կրթության կանխարգելիչ դերին։
«Պետք է ոչ միայն արձագանքել եղածին, այլև կանխատեսել ու կանխարգելել՝ առաջ նայելով»
Արաքս Մանուչարյան · ՀՀ Կենտրոնական բանկ
Ինչպե՞ս պաշտպանվել ֆինանսական խարդախություններից
Ֆինանսական գրագիտությունը միայն խնդիրների մասին իմանալը չէ․ այն նաև ճիշտ արձագանքելու կարողությունն է։
  • Պահպանի՛ր գաղտնի տվյալները
    Մի՛ փոխանցիր PIN-ը, CVV-ն, բանկային հավելվածի գաղտնաբառը կամ SMS-ով ստացած հաստատման կոդերը։
  • Ստուգի՛ր զանգահարողին
    Եթե քեզ զանգում են բանկի կամ պետական կառույցի անունից, անջատի՛ր զանգը և կապ հաստատիր պաշտոնական համարով։
  • Մի՛ շտապիր գումար փոխանցել
    «Անվտանգ հաշվեհամարի» կամ շտապ փոխանցման մասին պահանջը ստուգիր բանկի պաշտոնական կապի միջոցով։
  • Գործի՛ր անմիջապես
    Կասկածելի գործարքի դեպքում կապ հաստատիր բանկի հետ և հնարավորության դեպքում արգելափակիր քարտը։
Աղբյուրներ՝ ՀՀ ԿԲ․ Ինչպես խուսափել ֆինանսական խարդախություններից և ՀՀ ԿԲ․ կեղծ զանգերի ու հաղորդագրությունների մասին
Ֆինանսական գիտելիքը կանխարգելման առաջին քայլն է
Հարցման պատասխանները, պաշտոնական վիճակագրությունը և փորձագիտական դիտարկումները ցույց են տալիս ֆինանսական կրթության կարևորությունը։ Մարդիկ պետք է կարողանան ոչ միայն կառավարել իրենց գումարը, այլև ճանաչել ռիսկերը, հասկանալ ֆինանսական ծառայությունները և պաշտպանել իրենց իրավունքները։

Դրա համար անհրաժեշտ է համագործակցություն կրթական հաստատությունների, ֆինանսական կազմակերպությունների, պետական կառույցների և քաղաքացիների միջև։ Ֆինանսական անվտանգությունը ընդհանուր պատասխանատվություն է։