30 միլիոնը բավարա՞ր է․ ինչու է սեփական տունը դեռևս անհասանելի շատ երիտասարդ ընտանիքների համար

Հայաստանում սեփական բնակարան ունենալը շարունակում է մնալ բազմաթիվ երիտասարդ ընտանիքների գլխավոր երազանքներից մեկը։ Սակայն անշարժ գույքի շուկայում գների աճը և պետական աջակցության սահմանաչափերը այդ երազանքի ճանապարհին նոր դժվարություններ են ստեղծում։

Երիտասարդ ընտանիքին՝ մատչելի բնակարան․ ի՞նչ է առաջարկում ծրագիրը

«Ծրագիրը գործում է 2010 թվականից և նպատակ ունի աջակցել երիտասարդ ընտանիքներին սեփական բնակարան ձեռք բերելու հարցում՝ հիփոթեքային վարկի ավելի մատչելի պայմանների միջոցով։

Ծրագրի շրջանակում բնակարանի արժեքի սահմանաչափը առաջնային շուկայում 30 միլիոն դրամ է, իսկ երկրորդային շուկայում՝ 25 միլիոն դրամ։

Սակայն անշարժ գույքի շուկայում գների աճի պայմաններում այս սահմանաչափերը հաճախ չեն համապատասխանում իրականությանը․ երիտասարդ ընտանիքների համար գնային համապատասխան և իրենց կարիքներին բավարարող բնակարան գտնելը գնալով դժվարանում է»։

«Երիտասարդ ընտանիքների համար բնակարան գտնելը՝ օրեցօր ավելի դժվար»
«Հենրին և Մերին ամուսնացած են արդեն չորս տարի։ Նրանք ունեն երեք տարեկան դուստր և երկար ժամանակ է՝ վարձով են ապրում։ Ընտանիքը ցանկանում է սեփական բնակարան ձեռք բերել, սակայն համապատասխան տարբերակ գտնելը հեշտ չէ։

Նրանց համար կարևոր է ոչ միայն բնակարանի գինը, այլև այն, որ այն հարմար լինի ընտանիքի առօրյային և երեխայի մեծացմանը։ Սակայն ծրագրով սահմանված գնային սահմանաչափերի շրջանակում իրենց նախընտրած բնակարան գտնելը դժվարանում է»։
«Մեր ցանկությունն է ունենալ երեք սենյականոց, մոտ 70 քմ բնակարան, որտեղ մեր երեխան կունենա իր անկյունը։ Բայց ծրագրով սահմանված գումարի շրջանակում նման բնակարան գտնելը շատ դժվար է»։
«Մերին նույնպես նշում է, որ բնակարան փնտրելիս ընտանիքը բախվում է ոչ միայն բարձր գներին, այլև տարբեր իրավական և փաստաթղթային խնդիրների։ Երբեմն բնակարանի արժեքը համապատասխանում է ծրագրի սահմանաչափին, սակայն առաջանում են այլ խոչընդոտներ, որոնք դժվարացնում են գնումը։ Ընտանիքի համար կարևոր է, որ բնակարանը լինի հարմարավետ և բավարարի իրենց երկարաժամկետ կարիքները»։
«Մերին նույնպես նշում է, որ բնակարան փնտրելիս ընտանիքը բախվում է ոչ միայն բարձր գներին, այլև տարբեր իրավական և փաստաթղթային խնդիրների։ Երբեմն բնակարանի արժեքը համապատասխանում է ծրագրի սահմանաչափին, սակայն առաջանում են այլ խոչընդոտներ, որոնք դժվարացնում են գնումը։ Ընտանիքի համար կարևոր է, որ բնակարանը լինի հարմարավետ և բավարարի իրենց երկարաժամկետ կարիքները»։

«Մյուս ընտանիքների փորձը․ երբ ծրագրի պայմանները չեն բավարարում»

«Անին և Դավիթն ամուսնացած են արդեն երեք տարի, ունեն երկու տարեկան որդի։ Նրանք նույնպես փորձում են սեփական բնակարան ձեռք բերել պետական ծրագրի միջոցով, սակայն իրենց հարմար տարբերակները հիմնականում գերազանցում են սահմանված գնային շեմերը։
Ընտանիքը կանգնած է բարդ ընտրության առաջ․ շարունակե՞լ բնակարան փնտրել ծրագրի պայմաններով, թե՞ օգտվել սովորական հիփոթեքային վարկից, որն ավելի մեծ ֆինանսական բեռ կարող է ստեղծել»։


«Ծրագիրը, որն արդեն օգնել է հազարավոր ընտանիքների»
«Չնայած դժվարություններին՝ պետական ծրագիրը տարիների ընթացքում օգնել է բազմաթիվ երիտասարդ ընտանիքների ձեռք բերել սեփական բնակարան։
Օրինակ՝ Նարեկ Հովհաննիսյանն ու Սոնա Գալոյանը տարիներ առաջ կարողացել են բնակարան գնել հենց այս ծրագրի միջոցով։ Սակայն նրանց խոսքով՝ այն ժամանակվա և այսօրվա անշարժ գույքի շուկաները զգալիորեն տարբերվում են։ Բնակարանների գներն աճել են, և նույն պայմաններով այսօր տուն ձեռք բերելը շատ ավելի դժվար է»։

«Ի՞նչ են ցույց տալիս թվերը․ ծրագրի արդյունքները»

«2023 թվականի տվյալներով՝ ծրագրի շահառու է դարձել 733 ընտանիք։ Դրանցից 179-ը բնակարան է ձեռք բերել Երևանում, իսկ 554-ը՝ Հայաստանի մարզերում։

Ծրագրի մեկնարկից ի վեր՝ 2010 թվականից, դրանից օգտվել է ընդհանուր առմամբ 8140 ընտանիք։

2023 թվականին ծրագրի շրջանակում տրամադրված պետական աջակցության՝ սուբսիդավորման ծավալը կազմել է շուրջ 1 միլիարդ 816 միլիոն դրամ»։

«Տնտեսագետի դիտարկումը․ ինչո՞ւ է անհրաժեշտ վերանայել ծրագիրը»

Սամվել Ղանդիլյան
Տնտեսագետ

Տնտեսագետի դիտարկմամբ՝ պետական ծրագիրը կարևոր աջակցություն է երիտասարդ ընտանիքներին, սակայն անշարժ գույքի շուկայում տեղի ունեցած փոփոխությունները պահանջում են վերանայել գործող պայմանները։

Բնակարանների գների աճը, կանխավճարի և հիփոթեքային վճարումների ֆինանսական բեռը շատ ընտանիքների համար շարունակում են խոչընդոտ լինել սեփական բնակարան ձեռք բերելու ճանապարհին։

«Սեփական տունը՝ դեռևս շատերի չիրականացած երազանքը»

Սեփական բնակարան ունենալը երիտասարդ ընտանիքների համար պարզապես անշարժ գույք ձեռք բերելու հարց չէ։ Դա ապահովության, կայունության և սեփական ապագան կառուցելու հնարավորություն է։
Հենրիի և Մերիի, Անիի և Դավիթի պատմությունները ցույց են տալիս, որ շատ ընտանիքների համար այս ճանապարհը դեռևս լի է դժվարություններով։ Պետական ծրագիրը կարևոր աջակցություն է, սակայն շուկայի փոփոխություններին համապատասխան պայմանների վերանայումը կարող է այն ավելի հասանելի դարձնել։
Ի վերջո, տունը պարզապես պատեր ու քառակուսի մետրեր չեն։ Այն վայրն է, որտեղ ընտանիքը ցանկանում է ապրել, մեծացնել երեխաներին և կառուցել իր ապագան։
«Ի վերջո, տունը պարզապես պատեր ու քառակուսի մետրեր չեն։ Այն վայրն է, որտեղ ընտանիքը ցանկանում է ապրել, մեծացնել երեխաներին և կառուցել իր ապագան»։