Նուբարաշեն և Պողոս Նուբար Փաշա
Երևանում կա մի համայնք, որի անունը շատերի մոտ տարբեր պատկերացումներ է առաջացնում։ Սակայն քչերը գիտեն, թե ինչպես և ում կողմից է ստեղծվել Նուբարաշեն համայնքը։
Պողոս Նուբար Փաշա

Պողոս Նուբար Փաշա


1894 թվականին Նուբար Փաշան զբաղեցնում էր Եգիպտոսի վարչապետի պաշտոնը։ Հայազգի պետական գործիչը մեծ դեր է ունեցել ոչ միայն Եգիպտոսի պետական կառավարման համակարգում, այլև ակտիվորեն մասնակցել է Եգիպտոսի հայ գաղութի, ինչպես նաև ամբողջ հայ ժողովրդի քաղաքական ճակատագրի և մշակույթի հարցերի լուծմանը։

Նուբարաշեն համայքը ստեղծվել է Նուբար Փաշայի կողմից հայրենադարձների վերաբնակեցման համար 1930-ական թվականներին: 1937 թվականին Նուբարաշենում արդեն ապրում էր մոտ 1000 հայրենադարձ։ 1938 թվականին բնակավայրը վերանվանվեց Սովետաշեն, որը նշանակում է խորհրդային քաղաքը, իսկ արդեն 1989 թվականին համայնքը Նուբար Փաշայի անունով կոչվեց Նուբարաշեն:
Արխիվային լուսանկարներ համայնքից
  • Նուբարաշենի հատակագիծ. Ալեքսանդր Թամանյան
  • Ղևոնդ Ալիշանի Անվան Հ.95 միջնակարգ դպրոց
  • Նուբարաշենի մշակույթի տուը

Նուբարաշեն


1930 թվականի ապրիլ-մայիսին Հայաստանի կոմունիստական կառավարության և ՀԲԸՄ-ի միջև պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել Նուբարաշեն բնակելի թաղամասի կառուցումը, որի համար Պողոս Նուբարը նվիրաբերեց 100,000 ԱՄՆ դոլար:
Նուբարաշենի առաջին բնակիչներիը սփյուռյքից՝Հունաստանից, Թուրքիայից,Լիբանանից ներգաղթածներն են:
Ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի կողմից է մշակվել քաղաքաշինական ծրագիրը:
Նուբարաշենը կառուցվում էր.Կառուցվում էին մի հարկանի, ոչ այդքան մեծ առանձնատներ
Քանի որ Նուբարաշեն համայնքը այդ ժամանակ այդքան մեծ չէր, բնակիչները իրենց տները կառուցում էին տնամերձ հողամասերի, այգիների հաշվին:
Նուբարաշեն համայնքում կառուցված առաջին երեք տները
Նկարը պատրսված է ԱԲ-թյան օգնությամբ

Նուբարաշենի պատմությունը հնաբնկների աչքերով


Նուբարաշենի հնաբնակ Նունեն պատմում է, որ ընտանիքով համայնք են տեղափոխվել 1993 թվականին։ Նրա ամուսինը զինվորական էր, և հենց ծառայության հետ կապված նրանք տեղափոխվել են այստեղ՝ հաստատվելով Նուբարաշենում մինչև այսօր։
Նրա խոսքով՝ առաջին տարիներին համայնքը բավական վատ վիճակում էր, և նույնիսկ մի պահ մտածում էին այնտեղից գնալու մասին։ Սակայն ժամանակի ընթացքում Նուբարաշենը սկսեց փոխվել՝ տարածքը աստիճանաբար մաքրվեց, բարեկարգվեց: Նա նաև հիշում է համայնքի նախկին տարիները, երբ հատկապես բերքահավաքի ժամանակ բակերը լցվում էին աշխուժությամբ։ Հարևանները հավաքվում էին միասին թութ թափ տալու, և այդ ամենը վերածվում էր իսկական համայնքային իրարանցման։ Նուբարաշենի բնակիչների հարաբերությունները, նրա խոսքով, միշտ եղել են ջերմ, մտերմիկ։
Բնակիչ Մայրանուշ տատը համայնքում բնակվում է 1992 թվականից։ Մայրանուշ տատը պատմում է, որ այդ տարիներին Նուբարաշենը այնքան էլ բարվոք վիճակում չէր գտնվում, սակայն ժամանակի ընթացքում համայնքը սկսեց աստիճանաբար բարեկարգվել և զարգանալ։ Այսօր Նուբարաշենը ունի նաև իրեն նվիրված տոն՝ Նուբարաշենի օր, որը նշվում է ամեն տարի մայիս ամսին՝ մեծ շուքով և համայնքային միջոցառումներով։ Համայնքի զարգացման կարևոր քայլերից մեկը եղել է նաև Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու կառուցումը, որը տեղի է ունեցել 2015 թվականին։ նախագծի հեղինակը Արտակ Ղուլյանն է։ Վերջին տարիներին Նուբարաշենում կառուցվել են նաև զարգացման կենտրոններ և ժամանցի վայրեր, որտեղ հավաքվում են երեխաները:
Մայրանուշ տատի հուշերից


Նազարեթ Կարոյանը, որի ընտանիքը Նուբարաշեն համայնքի առաջին բնակիչներից է եղել, պատմում է իր հուշերը՝ Նուբարաշենում անցկացրած մանկության տարիներից։ Նա ցույց տվեց այն բակը, որում խաղացել է մանկության տարիներին, նաև այն դպրոցը, որտեղ սովորել է՝ Ղևոնդ Ալիշանի անվան թիվ 95 դպրոցը։ Դպրոցը հիմնադրվել է 1932 թվականին, իսկ դրա նախագծի ճարտարապետը եղել է Ալեքսանդր Թամանյանը։ Նազարեթ Կարոյանը հիշում է, որ թեև դպրոցը գտնվում էր իրենց տան դիմաց, այնուամենայնիվ հաճախ էր ուշանում դասերից։ Դպրոցի դիմացի ծառերն ունեն մոտ վաթսուն տարվա պատմություն․ դրանք տնկել են հենց ինքը և իր ընկերները։
Նրա խոսքով՝ մանկությունը Նուբարաշենում անցել է շատ ուրախ ու անհոգ։ Ամռան օրերին երեխաները հաճախ հավաքվում էին իրենց տան բակում, որտեղ փոքրիկ լողավազան ունեին և այնտեղ էին զովանում շոգ օրերին։ Քանի որ այն ժամանակ տարածքում դեռ շենքեր չէին կառուցվել, երեկոյան ժամերին նրանք իջնում էին ներքևի փողոց՝ Արարատ լեռը մայրամուտի ֆոնին դիտելու։ Այդ տեսարանը, նրա հուշերում տպավորվել էր այնպես, որ կարծես Արարատը իրենց հետ նույն հարթության վրա լիներ։ Նազարեթ Կարոյանը նաև հիշում է, որ երեխաներով Նուբարաշենի փողոցները, որոնք այսօր արդեն համարակալված են, ժամանակին անվանում էին գույներով՝ կարմիր, սպիտակ թաղեր։ Դա պայմանավորված էր նրանով, որ որոշ թաղամասերում տների տանիքները կարմիր գույն ունեին։

Այն հարցին, թե ինչ է զգում այցելելով Նուբարաշեն Նազարեթ Կարոյանը պատասխանել է հետևյալ կերպ

ԵՎ ի վերջո Նուբարաշենը իր բնակիչների համար <<Փոքր Փարիզ>> է